Wat als het goud op is? Een geïntegreerde visie voor de West Rand, Johannesburg, Zuid-Afrika


Griet Juwet en Marjolein Lyssens

 
DE IMPACT VAN MEER DAN EEN EEUW GOUD MIJNEN IN DE WEST RAND

 

Mijnen in de West Rand

Goudmijnen hebben een ongelooflijk drastische impact op hun omgeving, de lokale maatschappij en economie. In het geval van de West Rand in Johannesburg, heeft meer dan een eeuw van mijnactiviteiten de nationale economie ondersteund, maar ook het lokale landschap radicaal getransformeerd, en de ongelijkheden in de maatschappij sterk beïnvloed.

Maar omdat de mijnbedrijven te maken krijgen met de toenemende kosten van extractie, en met steeds meer wettelijke verplichtingen, loopt het goud mijnen op zijn einde in deze regio. Ondergrondse gangen worden opnieuw geëxploiteerd om de laatste restjes goud te ontginnen, dumps en tailings worden opnieuw verwerkt om de kleine concentraties goud eruit te halen, en nieuwe ‘open pits’ worden gegraven om kleine stukjes van het reef te ontginnen waar dat nog niet was gebeurd.Het is ondertussen duidelijk dat het goud mijnen in de Witwatersrand op zijn laatste benen loopt.

 

Tijdelijk maar verwoestend

Mijnen is natuurlijk altijd een tijdelijke activiteit, omdat het nu eenmaal gaat over het ontginnen van een niet-hernieuwbare grondstof. De levensduur van de goudmijnen in de Witwatersrand werd steeds verlengd door nieuwe technieken toe te passen, en door het rijzen en dalen van de goudprijs. Maar sinds de jaren 90 maken de stijgende arbeidskost en de lage concentraties van goud in de overblijvende ‘reefs’ de kost voor extractie zo hoog dat de mijnindustrie hier binnenkort niet meer economisch haalbaar zal zijn.

Bovendien wordt het toenemende besef van de ecologische en sociale impact van de goudindustrie vertaald in milieuwetgeving en acties vanuit de burgermaatschappij, die goudmijnbedrijven ter verantwoording willen roepen voor de schade die ze hebben geëxternaliseerd sinds het begin van hun activiteiten.

 

Ecologische en sociale gevolgen

De verantwoordelijkheden waar de mijnbedrijven nu mee geconfronteerd worden, zijn enorm, en tot nu toe bestaat er nog geen holistische en duurzame manier om met de kritische ecologische situatie om te gaan.

Zuur mijnwater (acid mine drainage of AMD) heeft de ondergrondse gangen en tunnels opgevuld, en deze overstromen bij momenten van zware regenval. De kost om het stijgende grondwater op te pompen wordt nu gedragen door de maatschappij, sinds de overheid verschillende pompinstallaties heeft gebouwd om ongecontroleerde vervuiling van lokale watersystemen te beperken. Toch zijn na meer dan een eeuw goudmijnen, ondergrondse aquifers sterk vervuild, net als wetlands en riviersystemen. Hun sedimenten bevatten sterk verhoogde concentraties van zware metalen en uranium, die opnieuw kunnen gemobiliseerd worden bij de ‘juiste’ condities, en daarbij stroomafwaarts landbouwland, en ondergrondse aquifers verder kunnen vervuilen.

 

Dumps en tailings zijn een verdere bron van vervuild water, omdat op hun oppervlak, metalen opgelost worden in zuur water, dat dan oppervlaktewater van rivieren en wetlands vervuilt, en ook infiltreert in het grondwater. Bovendien bevatten deze artificiële heuvels cyanide en zware metalen, die ze tot een erg toxische omgeving maken voor planten en dieren. Ze bestaan uit fijne deeltjes die door de wind kunnen getransporteerd worden en zo over een groter gebied worden verspreid. Dat betekent dat niet alleen de dumps zelf, maar ook het omliggende land, sterk verhoogde concentraties bevat van zware metalen, inclusief uranium in het geval van de West Rand.

 

De afname van de mijnactiviteiten, die zo lang de lokale economie hebben ondersteund en vele migrantenarbeiders naar de regio hebben gebracht, laat natuurlijk ook een sterke sociale erfenis na. De West Rand wordt vandaag geconfronteerd met hoge werkloosheidscijfers door een overschot aan laaggeschoolde arbeiders, die niet allemaal nieuw werk kunnen vinden in de lokale diensten en industrieën.

 

SITUATION OF CRISIS AND THE NEED FOR AN INTEGRATED VISION FOR THE FUTURE

 

Gebrek aan overkoepelende kennis om een antwoord te formuleren op de enorme onzekerheden

Het is duidelijk dat de regio zich in een staat van crisis bevindt, en de toekomst is erg onzeker. De kosten voor de rehabilitatie van het landschap zijn duizelingwekkend hoog, en het is onmogelijk om de overblijvende mijnbedrijven verantwoordelijk te stellen voor schade die veroorzaakt is door meer dan een eeuw van goudmijnen in de streek. Goudmijnen die alleen konden bestaan door de ecologische en sociale kosten te externaliseren, en te profiteren van goedkope arbeidskrachten, een systeem dat ondersteund werd door het extreem ongelijke politieke Apartheidsregime.

Vandaag moet de industrie een manier vinden om te mijnen naar het aflopen van de mijnactiviteiten toe. Om hun activiteiten te beëindigen op een manier die landschapsrehabilitatie en ecologisch herstel in rekening brengt. Bovendien moeten alternatieven worden gevonden voor de sociale en economische impact van de afname van de mijnindustrie.

 

Maar, een holistische en duurzame visie voor de post-goudmijntoekomst van de regio bestaat niet. Zo’n visie kan ook niet ontwikkeld worden door de mijnbedrijven alleen, maar zou moeten gedragen worden door de lokale en nationale overheden, academici en experts, lokale gemeenschappen en de burgermaatschappij in het algemeen. Deze actoren samen rond  de tafel brengen, zou een eerste stap zijn om een duurzame toekomst na het mijnen mogelijk te maken. Bovendien moet zo’n visie gebaseerd zijn op vaak erg specifieke of technische kennis die verschillende disciplines doorkruist. Experts die zich bezighouden met het mijnlandschap zijn vaak gespecialiseerd in één aspect, van geologie, biologie, mijn-ingenieurstechnieken, politiek, anthropologie of geschiedenis, maar al deze disciplines en nog veel meer, zouden moeten samenwerken om tot een haalbare en geïntegreerde benadering te komen.

 

Mindset binnen de mijnindustrie

Vanuit de mijnindustrie worden de toenemende legale beperkingen en de druk vanuit de burgermaatschappij aangevoeld, en nieuwe concepten worden ontwikkeld om een meer duurzame manier van mijnen te bedenken (wat op zichzelf natuurlijk een contradictie is). Eén van de concepten die binnen de industrie wordt gebruikt is het ‘mining for closure’, of het idee dat een mijn van bij het begin zo moet worden opgevat dat het essentieel tijdelijke karakter ervan in rekening wordt gebracht. Van bij de start, kan de layout van de mijn, de constructie van wegen en gebouwen, het ontbossen en het verwijderen van de vruchtbare laag van de bodem, op zo’n manier worden opgevat dat de gewenste eindtoestand na het sluiten van de mijn al mogelijk wordt gemaakt. Maar hoewel dit een veelbelovend idee is, blijft het vaak enkel op papier in de vorm van een ‘closure plan’ dat alleen wordt opgemaakt om een vergunning te krijgen maar verder niet wordt toegepast in de dagelijkse werking van de mijn.

Het idee van ‘closure mining’ gaat zelfs nog een stap verder. Hierbij zou een mijnbedrijf zo worden opgevat dat het evolueert van mijnen als een kernactiviteit, naar een landschaps-rehabilitatiebedrijf. Bij zo’n businessmodel zou het landschap hersteld worden door oude dumps en tailings opnieuw te verwerken om het laatste goud eruit te halen, om dan vervuiling te stabiliseren en het landschap achter te laten met een productieve (en dus economische haalbare) vorm van landschapsrehabilitatie. In het ideale geval, zouden hierbij voor de zuivering van water en grond, organische processen kunnen worden gebruikt, die gebaseerd zijn op de biologie van planten en micro-organismes, genaamd phyto-remediatie. Nog idealer zou het zijn als lokale gemeenschappen en experts in remediatie betrokken kunnen worden om het process duurzaam te maken ook nadat het mijnbedrijf vertrokken is.

 

Nood aan een gedragen en geïntegreerde benadering

Maar deze ideeën blijven wishfull thinking zolang de post-goudmijntoekomst van de West Rand geen onderdele vormt van een gemeenschappelijke visie die gedragen wordt door alle betrokken actoren. Terwijl mijnbedrijven de dramatische impact op het milieu, de maatschappij en economie van de streek, zijn het de lokale gemeenschappen die een manier moeten vinden om hier voor nog vele jaren mee om te gaan. Om hun streek opnieuw levensvatbaar te maken, moet het landschap hersteld worden, maar moet ook sociale verandering optreden en een alternatieve economie worden opgebouwd, lang nadat goudmijnbedrijven de regio hebben verlaten.

 

‘REMEDIATING THE LANDSCAPE’ AS A BASIS FOR AN ALTERNATIVE FUTURE

 

Hoe nadenken over een post-goudmijn-toekomst? Het ontstaan van een nieuw kennisveld

Een reflectie over een geïntegreerde visie voor de toekomst van dit beschadigde landschap en zijn inwoners, startte enkele jaren geleden, toen de architecten Andrew Watkins en Dorothy Tang de regio vanuit een ruimtelijk perspectief bestudeerden en voor het eerst probeerden om de verschillende aspecten van de problematiek op een begrijpelijke manier in kaart te brengen. Daarna ontwikkelde de urbanist Tahira Toffa als eerste

Zuid-Afrikaanse, een algemene strategische benadering voor de Witwatersrand, waarbij ecologische, economische en sociale problematiek werden verenigd in een ruimtelijk, stedenbouwkundig en landschappelijk project. Recent werd een nieuw onderzoeksproject ontwikkeld dat hierop verder bouwde en specifiek naar de West Rand keek vanuit een landschappelijk-ruimtelijke benadering. Het landschap, en zijn essentiële elementen van bodem en water, als vertrekpunt nemen om de woonomgeving en het mijnlandschap van de West Rand te begrijpen, is een manier om te herdenken hoe deze streek eruit ziet en functioneert.

 

Water en grond als basisingrediënten voor een alternatieve toekomst

De cycli van water en grond, die zo verstoord zijn door jarenlange mijnactiviteiten, kunnen herdacht worden en de basis vormen voor een alternatieve toekomst. Het proces om zuur mijnwater te zuiveren zou de aanzet kunnen vormen voor een transformatie van de regio waar het gezuiverde water gebruikt zou kunnen worden om allerlei vormen van productieve landbouw te voeden, maar ook een stedelijke transformatie teweeg kan brengen in townships en sloppenwijken.

De manier waarop mijnbedrijven de bodem manipuleren en transformeren, kan aangepast worden en zo de start vormen om een nieuw landschap te creëren, waar vervuiling gestabiliseerd wordt, en waar de bodem zelfs kan gezuiverd worden met behulp van metaal-tolerante plantensoorten die ook productieve toepassingen hebben, bijvoorbeeld als biobrandstof, voor vezelproductie of alternatieve toepassingen. Zo kunnen water en bodemherstel de basis vormen voor een alternatieve economie gebaseerd op verschillende schalen van landbouw en productieve phyto-remediatie, die de indentiteit en de maatschappij van de regio sterk kunnen verbeteren.

Stedelijke verdichting, een sociale mix, het herstel van natuurlijke systemen en processen, ecologisch toerisme, nieuwe economiën, nieuwe leerprocessen en samenwerkingen tussen verschillende actoren, al deze elementen zouden kunnen leiden tot een meer duurzame toekomst voor de West Rand, en kunnen ontstaan door een innovatieve en geïntegreerde visie te ontwikkelen voor dit vervuilde landschap en zijn bewoners. Stel je voor dat het op een dag net de meest kwetsbare inwoners van de West Rand zijn die helpen bij het herstel van het landschap en er ook letterlijk de vruchten van plukken!

 

Link naar de master thesis die een geintegreerde visie voorstelt voor de West Rand:

http://www.scriptiebank.be/scriptie/sculpting-hill-cultivating-valley-re...

 

 

-       Het einde is in zicht voor goudmijnen in de West Rand

-       De region krijgt te maken met een ongelooflijke ecologische en socio-economische crisis

-       Er is niet één actor die het probleem op zichzelf kan oplossen (niet de regering, niet de mijnbedrijven, niet de locale gemeenschappen)

-       Er is dringend nood aan een geïntegreerde en gedragen visie voor de toekomst

-       Die visie moet gebaseerd zijn op het herstel van het landschap al seen manier om een alternatieve toekomst mogelijk te maken

-       Werken met de basiselementen van water en grond zou een trigger kunnen zijn voor alternatieve economieën, sociale verandering, stedelijke transformative en landschapsrehabilitatie

 

 

 

 

 

 

Bibliografie:

o   [TURTON, A.] (2014), Introducing the Mintails approach to closure mining, Unpublished.

o   26’10 south Architects (2013), Lufhereng housing, [online], available from on http://www.2610south.co.za/gallery2.php, [accessed 26/7/2014].

o   ABIYE, T. (2014), Mining and groundwater in South Africa [lecture], Mining and the Environment, WITS University, CSMI, Johannesburg, 11/03/2014.

o   ABIYE, T.A. & BAMUZAAND M.L. (2012), Nature of surface and ground water interaction in the crystalline aquifers, 16th SANCIAHS National Hydrology Symposium, October 2012, University of Pretoria, South Africa.

o   ADAMS, C. (1983), Landscape design in mined land reclamation, United Stated Department of Agriculture.

o   BARKER, A. (2014), Reclaiming the mining belt, Seminar presentation hosted by CSMI. Wits chamber of mines building. 19/02/2014

o   BARRIOS, E. (2007), Soil biota, ecosystem services and land productivity, Ecological Economics, 64, 269-285.

o   BHATIA, N. and CASPER, M. (eds.) (2013), The Petropolis of Tomorrow, Actar and Architecture at Rice, vol. 48.

o   BICCARD, J.C. (1946), Gold mining on the Witwatersrand, Transvaal and Orange Free State: Chamber of Mines.

o   BLACK, B., HILL, R. and CARDON, G. (2008) Orchard irrigation: apple [online], available from: https://extension.usu.edu/files/publications/publication/Horticulture_Fr... [accessed 04/08/2014]

o   BOTHA, R. (2014), Planning with closure in mind [lecture], Mining and the Environment, WITS University, CSMI, 13/3/2014.

o   BROOMHEAD, J.W. (1909), Round the Rand, present position and prospects of the principal Rand mining and finance companies, The Financial Times, London.

o   BUCHKO, J., HITHCH, M. (2010), Designing the reclaimed landscape: integrating landscape architecture into the mining process, Mine Closure 2010: 5th International Conference on Mine Closure, Vina del Mar, Chile, 23-25 Novmeber 2010.

o   CITY OF JOHANNESBURG (2013), Corridors of freedom, re-stitching our city to create a new future, [online] Available from http://www.joburg.org.za/images/pdfs/corridors%20of%20freedom_s.pdf, [accessed on 04/08/2014].

o   CITYPRESS (2012), Can Mpumalanga’s mining and agriculture co-exist? [online] 6 Oktober 2012, available from http://www.citypress.co.za/business/can-mpumalangas-mining-and-agricultu... [accessed 17/07/2014].

o   COETZEE, H. (2011), Bamboo phytoremediation: a holistic, long-term solution for rehabilitation of contaminated soil, SAIMM panel discussion presentation, Johannesburg Zoo, 15/09/ 2011.

o   COETZEE, H. (2012), Fact sheet on uranium, the Cancer Association of South Africa’s position statement on cancer and the environment [online], available from: http://www.cansa.org.za/files/2012/02/fact-sheet-on-Uranium.pdf [accessed 04/07/2014]

o   COETZEE, H. et al. (2003), The potential environmental impact of the decant of water from Witwatersrand. In: Nel, P.J.L.: Mine Water and the Environment, Proceedings, 8th International Mine Water Association Congress, Johannesburg, p. 201–217.

o   COETZEE, H., WADE, P., WINDE, F. (2002), Reliance on existing wetlands for pollution control around the Witwatersrand gold/uranium mines of South Africa - Are they sufficient? In: MERKEL, B.J., PLANER-FRIEDERICH, B., WOLKERSDORFER, C. (eds), Uranium in the Aquatic Environment. Berlin: Springer, p. 59-65.

o   COETZEE, H., WADE, P., WINDE, F. (2006), Understanding environmental geophysical anomalies – an interdisciplinary case study from the West Rand, South African Journal of Geology, 109 (4, December), p.495-502

o   COETZEE, H., WINDE, F. and WADE, P.W. (2006), An assessment of sources, pathways, mechanisms and risks of current and potential future pollution of water and sediments in gold-mining areas of the Wonderfonteinspruit catchment, WRC Report no. 1214/1/06.

o   COOKE, J.A. and JOHNSON, M.S. (2002), Ecological restoration of land with particular reference to the mining of metals and industrial minerals: a review of theory and practice,Environmental Review, 10, p. 41-71.

o   COSTELLO, C. (2003), Acid Mine Drainage: Innovative Treatment Technologies. U.S. Environmental Protection Agency, Office of Solid Waste and Emergency Response Technology Innovation Office, Washington, D.C.

o   COULSON, N. (2014), Aspects of stakeholder engagement and the environment [lecture], Mining and the Environment, WITS University, CSMI, Johannesburg, 10/03/014.

o   DAVIES, R. J. (1981), The spatial formation of the South African city, department of Geography, University of Cape Town, Rondebosch, South Africa.

o   DAY, K.R. (2002) Tree water use [online]. Orchard Notes, available from https://njaes.rutgers.edu/peach/water/treewateruse.pdf [accessed 02/07/2014].

o   DE GROOT, R. S., WILSON, M. A. and BOUMANS, R. M.J. (2002), A typology for the classification, description and valuation of ecosystem functions, goods and services, Ecological Economics, 41, 393-408.

o   DE MEULDER, B. SHANNON, K. (2010), Orchestration of Nature in Urbanism in WITZGALL S. MATZNER F. MEDER I. (eds.) (re)designed Nature, Ostfildern: Hatje Cantz, p.20-37

o   DEMSCHAK, J., MORROW, T., SKOUSEN, J. (2001), Treatment of acid mine drainage by four vertical flow wetlands in Pennsylvania, Geochemistry, Exploration, Environment, Analysis, 2, p.71-80.

o   DIDIER, J. (2014), Artisanal and small-scale mining: understanding the sector in South Africa[lecture], Mining and the Environment, WITS University, CSMI, 6/3/2014

o   DIGBY WELLS & ASSOCIATES (2012), Draft Scoping Report for the Immediate and Short Term Interventions for the Treatment of Acid Mine Drainage (AMD), the Western, Central and Eastern Basins of the Witwatersrand Gold Fields, Randburg, Digby Wells Environmental.

o   DIGBY, C. (2014), Post-mining regeneration [lecture], Mining and the Environment, WITS University, CSMI, 14/03/2014.

o   DU PLOOY, J. (1999), Die sosio-kulturele ontwikkeling van Krugersdorp onder munisipale bestuur tot 1993, Doctorate Thesis in History, Potchefstroom: University of Potchefstroom.

o   DU PLOOY, J. (2004), The West Rand during the Anglo-Boer War [presentation], West Gauteng branch of the Genealogical Society of South Africa, 17/04/2004.

o   DUGMORE, C.F. (2008), The making of Krugersdorp, 1887-1923, available from: http://wiredspace.wits.ac.za/handle/10539/5430 [accessed 02/06/2014]

o   FAO (2005), Fertilizer use by crop in South Africa, climate and agro-ecological zones [online], available from ftp://ftp.fao.org/agl/agll/docs/fertusesouthafrica.pdf [accessed 02/07/2014].

o   FAO (2013), Crop Water Information [online]. Available from http://www.fao.org/nr/water/cropinfo.html [accessed 25/07/2014].

o   FOSTER J. (2009), From socio-nature to Spectral Presence: Re-imagining the Once and Future Landscape of Johannesburg, Safundi: The Journal of South African and American Studies, 10 (2), p. 175-213.

o   FRUIT AND TREES FOR AFRICA (2007), Ekurhuleni Plants Fruit Trees [online], available from: http://www.trees.co.za/ekurhuleni.html [accessed: 09/08/2014].

o   GAUTENG, DEPARTMENT OF AGRICULTURE AND RURAL DEVELOPMENT (2011),Feasibility study on reclamation of mine residue areas for development purposes: phase II: strategy and implementation plan, Johannesburg, UMVOTO (HARTNADY, C. And MLISA, A.) in association with TOUCH STONE RESOURCES (TURTON, A.).

o   GAUTENG. DEPARTMENT OF AGRICULTURE AND RURAL DEVELOPMENT (2013),Gauteng Conservation Plan 2011, Version 3.3, Gauteng. Available from: http://gekco.co.za/wp-content/uploads/2013/07/Gauteng_Cplan33.pdf [accessed: 02/07/2014]

o   GAUTENG. GROWTH AND DEVELOPMENT AGENCY (2011), Gauteng Spatial Development Framework 2011, Gauteng Province. Available from: http://www.gautengonline.gov.za/Pages/GeneralPublications.aspx [accessed: 02/07/2014]

o   Gold One International Ltd. Archive

o   GOMES, H.I. (2012), Phytoremediation for bioenergy: challenges and opportunities,Environmental Technology Reviews [online], p. 1-8, available from: http://www.researchgate.net/publication/233927030_Phytoremediation_for_b... [accessed 05/07/2014]

o   HAASE, D., LARONDELLE, N. (2012), Valuing post-mining landscapes using an ecosystem services approach – an example from Germany, Ecological Indicators, 18, 567-574.

o   HARRISON P. & ZACK T. (2012), The power of mining: the fall of gold and the rise of Johannesburg. Journal of Contemporary African Studies,30, p. 551-570.

o   HARTNADY, C.J.H. and TURTON, A. (2011), Analysis of historical production cycles for Witwatersrand gold and implications for its mining-legacy future [draft version], South African Journal of Sience.

o   HATCH, F. H. and CHALMERS, J.A. (1895), The Goldmines of the Rand, Being a description of the mining industry of Witwatersrand, South African Republic, London and New York: Macmillan and co.

o   HOBBS, P.J., COBBING, J. (2007), The hydrogeology of the Krugersdorp game reserve area and implications for the management of mine water decant, Proceedings of the Groundwater Conference, Bloemfontein, 8-10 October.

o   HUANG, Y. (2013), Green trails as catalyst: revitalization of six post-mining towns in Illinois, thesis submitted to obtain the degree of Master of Landscape Architecture, Urbana, University of Illinois.

o   HUMBY, T. (2014), Mining and the Environment : Legal framework, [lecture], Mining and the Environment, WITS University, CSMI, 4-5-6/3/2014.

o   JOHNSON, D. & HALLBERG, K. (2005), Acid mine drainage remediation options: a review,Science of the Total Environment, 338, p.3-14.

o   JUUTI, P.S., MAKI H.R.(2008), A Brief History of Water Supply in Finland and South Africa–two case studies, in: JUUTI, P.S. H.R. MAKI, H.R., RAJALA R.P.(eds.) Water: a Matter of Life. Long-term strategic thinking in water services, KehraMedia.

o   KALIN, M., CHAVES, W.L.C. (2001), Acid reduction using microbiology (ARUM) treating AMD effluent emerging from an abandoned mine portal, in: CIMINELLI, V.S.T. and GARCIA, V.S.T. (eds.) (2001),  Biohydrometallurgy: Fundamentals, Technology and Sustainable Development, 11B, Amsterdam: Elsevier, p. 289– 96.

o   KHUMALO, V. (n.d.), Kagiso Historical Research Report [online], available from: http://www.mogalecity.gov.za/content/pdfs/kagiso_history.pdf [accessed 25/07/2014].

o   Krugersdorp Museum Archive

o   KUHN, R. and SCHOLZ, B. (2010), Post-mining landscape: Internazionale Bauaustellung (IBA) Fürst-Pückler land: 2000-2010 [conference documentation], Jovis: Berlin.

o   LEVY, S. (n.d.), AMD & ART [online] Available from: http://stacylevy.com/installations/amd_and_art.php. [Accessed: 25/07/2014].

o   LIEFFERINCK, M. (2014), Tour of the West Rand goldfields, background information. [documentation to a guided tour taken on 21 Feb 2014]

o   LIEFFERINCK, M. et al. (n.d.), Case study on the extractive industries, prepared for the Lancet Commission on global governance, unpublished.

o   LISTER, N.M. (2010), Insurgent ecologies, (Re)-claiming ground in landscape and urbanism, in: MOSTAVI M., DOHERTY G., BADEN (eds.) Ecological Urbanism, Zürich: Lars Muller Publisher, p. 524-535.

o   MACHETE, C L. (2004) Agriculture and poverty in South Africa: Can agriculture reduce poverty?  Overcoming Underdevelopment Conference. Pretoria, 28–29 October 2004.

o   Mintails Ltd. Archive

o   MOGALE CITY. LOCAL MUNICIPALITY (2009), Mogale City Spatial Development Framework 2011, Mogale City. Available from: http://www.mogalecity.gov.za/content/pdfs/idp/spat_dev_frmwrk.pdf  [accessed: 02/07/2014]

o   MOKGONGOA AGRICULTURAL CONSULTING (2008), Feasibility study for establishment of two fresh produce depot facilities per province in south Africa, Department of Agriculture South Africa, Pretoria.

o   MPHEPHU, N.F. (s.d.), Rehabilitation of tailings dams on the Central Rand: Johannesburg, Centre for applied mining and exploration geology, Johannesburg: WITS University.

o   OELOFSE, S.H.H., HOBBS, P.J., RASCHER, J. and COBBING, J.E., The pollution and destruction of gold mining waste on the witwatersrand - a West Rand case study [online], available from: http://www.anthonyturton.com/admin/my_documents/my_files/983_SWEMP.pdf [accessed 02/07/2014]

o   ORFF, K. and MISRACH, R. (2012), Petrochemical America, Aperture Foundation: New York.

o   PEARMAN, G. (2009), 101 things to do with a hole in the ground, Swindon: Bertrams Publishing.

o   PIENAAR, M. (2014), Soil, land use and agriculture [lecture]. Mining and the Environment, WITS University, CSMI, Johannesburg, 6/03/2014.

o   PIENAAR, M. (2014), Soil, land use and agriculture [lecture]. Mining and the Environment, WITS University, CSMI, Johannesburg, 6/03/2014.

o   PULLES, W., HEATH, R. (2009), The evolution of passive mine water treatment technology for sulphate removal, Paper presented at the International Minewater Conference, Pretoria, South Africa, 19 – 23 October 2009.

o   REICHARDT, M. (2013). The Wasted Years. A history of mine waste rehabilitation methodology in the South African mining industry from its origins to 1991, Doctorate Thesis in Philosophy, Johannesburg, University of the Witwatersrand, School of Animal, Plant and Environmental Sciences.

o   SATGAR, V. (2011) Challenging the globalised agro-food complex: farming cooperatives and the emerging solidarity economy alternative in South Africa. The Journal of Labour and Society. 14(2). p.177-190.

o   SCHAFFLER, A., SWILLING,M. (2012), Valuing green infrastructure in an urban environment under pressure — The Johannesburg case, Ecological Economics, 86, p. 246–257.

o   SCHOLZ, B. (n.d.), Creating transformation: ten principles for the treatment of post-mining landscapes [online], available from: http://www.central2013.eu/fileadmin/user_upload/Downloads/outputlib/Reso... [accessed 12/07/2014]

o   SERITI INSTITUTE (2011), Community Work Programme [online], available from: http://www.seriti.org.za/index.php/what-we-do/cwp [accessed: 09/08/2014].

o   SIPHUGY, L. (2012) South Africa – Republic of Fresh Deciduous Fruit Semi-annual Fresh Apple and Table Grape Exports Expected to Increase.[online]. Global Agricultural Information Network, available from http://gain.fas.usda.gov/Recent%20GAIN%20Publications/Fresh%20Deciduous%... [Accessed 25/07/2014].

o   SKOUSEN J.G. et al (1998), Handbook of Technologies for Avoidance and Remediation of Acid Mine Drainage, National Mine Land Reclamation Center, Morgantown, 131 p.

o   SOUTH AFRICA GOVERNMENT ONLINE (2014), Government programs and projects [online], available from: http://www.gov.za/aboutgovt/programmes/ [accessed: 09/08/2014].

o   SOUTH AFRICA. COUNCIL FOR GEOSCIENCE (2010), Mine water management in the Witwatersrand Gold Fields with special emphasis on acid mine drainage, Report to the Inter-Ministerial Committee on Acid Mine Drainage, Pretoria: Department of Water Affairs.

o   SOUTH AFRICA. DEPARTMENT OF AGRICULTURE (1985), Declared weeds and invader plants, Conservation of agricultural resources act 1983, amendment.

o   SOUTH AFRICA. DEPARTMENT OF AGRICULTURE, FORESTRY AND FISHERIES (2012) Abstract of Agricultural Statistics 2012. Pretoria: Department of Agriculture, Forestry and Fisheries.

o   SOUTH AFRICA.THE DEVELOPMENT PARTNERSHIP (2009), Mogale City Spatial Development Framework 2009, Mogale city Local Municipality.

o   STATISTICS SOUTH AFRICA (2011), Census 2011: Mogale City [online], available from: http://beta2.statssa.gov.za/?page_id=993&id=mogale-city-municipality [accessed 12/07/2014]

o   SUTTON, M.W. (2008), Land use after mine closure - risk assessment of gold and uranium mine residue deposits on the Eastern Witwatersrand, South Africa, in: FOURIE, A.B., TIBBETT, M., WEIERSBYE, I.M. and DYE, P.J. (eds.), Mine Closure 2008, Australian Centre for Geomechanics, Perth.

o   SUTTON, M.W. and WEIERSBYE, I. (2007) South African Legislation pertinent to gold mine closure and residual risk, in: FOURIE, A., TIBBETT, M. and WIERTZ, J. (eds.) (2007), Mine Closure 2007, Perth, Australian Centre for Geomechanics.

o   SUTTON, M.W., WEIERSBYE, I.M., GALPIN, J.S. and HELLER, B. (2006), A GIS-based history of gold mine residue deposits and risk assessment of post-mining land-uses on the Witwatersrand basin, South Africa, in: FOURIE, A. and TIBBETT, M. (eds.), Mine Closure 2006, Australian Centre for Geomechanics, Perth.

o   TANG, D. and WATKINS, A. (2011), Ecologies of Gold [online], The Design Observer Group, available from: http://places.designobserver.com/feature/ecologies-of-gold-the-past-and-... [accessed 02/07/2014]

o   TANG, D. and WATKINS, A. (2012), Ecologies of gold, adaptive infrastructure for a post-mining landscape in Johannesburg, 49th IFLA World Congress, Landscapes in Transition, p. 213-229.

o   TANNER, P. (ed.) (2007), Guidelines for the remediation of mined land, Johannesburg: Chamber of Mines of South Africa.

o   TAYLOR, N. and GUSH, M. (2007), The water use of fruit trees and orchard crops in South Africa [online], University of Pretoria, CSIR, available from: http://fred.csir.co.za/extra/project/fruittrees/deliverables/Deliv1K5_17... [accessed 02/07/2014].

o   TOFFA, T. (2011), Mines of gold, mounds of dust, resurrecting the Witwatersrand, master thesis, Master of Urbanism and Strategic Planning, Leuven: KULeuven.

o   TOFFA, T.,(2013), Reinstating water, resurrecting the Witwatersrand. Journal of Landscape Architecture, 8 (2), p. 24-31.

o   TURTON, A. (2009), South African Water and Mining Policy: A Study of Strategies for Transition Management, in: HUITEMA, D. & MEIJERINK, S. (eds.), Water Policy Entrepreneurs: A Research Companion to Water Transitions around the Globe, Cheltenham (UK): Eduard Elgar Publishing.

o   TURTON, A. (2013), Debunking persistent myths about AMD in the quest for a sustainable solution, SAWEF Paradigm Shifter Series, 1(1).

o   TURTON, A. (2014), Pulling a rabbit from the proverbial hat: dealing with Johannesburg’s slow onset uranium disaster, New South Africa Review, 5.

o   TURTON, A. (n.d.). South African water and mining policy: A study of strategies for transitionmanagement [online], available from: http://www.anthonyturton.com/admin/my_documents/my_files/The_Evolution_o... Mine_Policy.pdf  [accessed 10/07/2014]

o   TURTON, A., et al. (2006), Gold, scorched earth and water: the hydropolitics of Johannesburg,Water Resources Development, 22 (2, June), p. 313-335.

o   VAN GINNEKEN, L. et al. (2007), Phytoremediation for heavy metal-contaminated soils combined with bioenergy production, Journal of Environmental Engineering and Landscape Management, 15 (4), p. 227-236.

o   VAN WYK, E., MOKGATLE, T. and DE MEILLON, N. (2013), Witwatersrand mine voids - their hydrochemistry and hydrodynamic characteristics, 13th biennial Ground Water Division Conference and Exhibiton, Durban, 17-19 September 2013.

o   VILJOEN, M. (2009), The life, death and revival of the Central Rand Goldfield, World Gold Conference 2009, The South African Institute of Mining and Metallurgy.

o   VOSSEN, P. (s.d.), Water management for fruit trees and other plants, [online], available from: http://cesonoma.ucanr.edu/files/27167.pdf [accessed on 02/07/2014].

o   WATSON, I. (2014), Mining and the environment: an introduction [lecture], Mining and the Environment, WITS University, CSMI, Johannesburg, 3/03/014.

o   WATSON, I. (2014), Mining and the environment: avoidance, mitigation and management[lecture], Mining and the Environment, WITS University, CSMI, Johannesburg, 12-13/03/2014.

o   WEBB, N.L. (2011) When is enough, enough? Advocacy, evidence and criticism in the field of urban agriculture in South Africa, Development Southern Africa. 28 (2). p.195-208.

o   WEIERSBYE, I. (2014), Phytotechnologies and mine rehabilitation [lecture series], Phyto-technologies, WITS University, Johannesburg, fall 2014.

o   WEIERSBYE, I. and BOTHA, J. (2010), Ethnobotanic and forage uses of plants on mine properties in the Witwatersrand  Basin gold fields, South Africa, in: FOURIE, A., TIBBETT, M. And WIERTZ, J. (eds.) (2010), Mine Closure 2010, Australian Centre for Geomechanics, Perth.

o   WEIERSBYE, I. nd DYE, P.J. (2010), The mine woodlands project in the Witwatersrand Basin gold fields of South Africa: strategy and progress, Mine water and innovation, IMWA, Sydney.

o   WEIERSBYE, I., ROSSOUW, A.S. et.al. (2009), Evaluation of a 20-40 year old gold mine tailings rehabilitation project on the Witwatersrand, South Africa, in: FOURIE, A.B., TIBBETT, M. (eds.) (2009), Mine Closure 2009, Perth, Australian Centre for Geomechanics.

o   WEIERSBYE, I.M., SUTTON, M.W., GALPIN, J.S. and HELLER, B. (2006), A GIS-based history of gold mine residue deposits and risk assessment of post-mining land-uses on the Witwatersrand basin, South Africa, in: FOURIE, A. and TIBBETT, M. (eds.), Mine Closure 2006, Australian Centre for Geomechanics, Perth.

o   WEST RAND. DISTRICT MUNICIPALITY (2012), Regional Growth and Development Strategy, Randfontein: West Rand District Municipality. Available from: http://www.wrdm.gov.za/docs/Documents/Economic%20Development/2012/WRDM%2... [accessed: 02/07/2014]

o   WHITE, S.(n.d.), Wetland Use in Acid Mine Drainage Remediation, [online] Available from: http://home.eng.iastate.edu/~tge/ce421-521/Steven%20White.pdf. [Accessed: 25/07/2014].

o   WILK, J., ANDERSSON, L., WARBURTON, M. (2012) Adaptation to climate change and other stressors among commercial and small-scale South African farmers. Regional Environmental Change, 13, p. 273–286.  

o   WINDE, F. (2013), Uranium pollution of water – a global perspective on the situation in South Africa, Vaal Triangle Occasional Papers, Inaugural lecture 10/2013.

o   WINDE, F., STOCH E. (2013), Threats and opportunities for post-closure development in dolomitic gold mining areas of the West Rand and Far West Rand (South Africa) – a hydraulic view Part 1: Mining legacy and future threats, Water SA, 36, p.69-74.

o   WITKOWSKI, E.T.F. and WEIERSBYE, I. (2002), Seed fate and practical germination methods for 46 perennial species that colonize gold mine tailings and acid mine drainage-polluted soils in the grassland biome, Natural forests and woodlands symposium III: multiple use management, policy refinements and scientific progress, Department of Water Affairs and Forestry, Kruger National Park, South Africa. p. 218-255.