Gilberto Pauwels – Erebruger van Geluveld


Op zaterdag 20 september kreeg Gilberto Pauwels, een van de stichters van onze partnerorganisatie CEPA (Centro de Ecología y Pueblos Andinos) in Bolivia, het ereburgerschap aangeboden in zijn geboortedorp Geluveld. De 40 jaar dat Gilberto zich met CEPA inzet voor de Andesvolken, geaffecteerd door grootschalige mijnbouw, is namelijk niet onopgemerkt gebleven. De uitreiking vond plaats in de kerk van Geluveld, en de toekenning van het ereburgerschap gebeurde door schepen Luc Hoflack. Hij schetste eerst de situatie van Bolivia en benadrukte daarna het belang van de inzet van Gilberto daar.

Gilberto vertrok in 1974 naar Bolivia en is daar sindsdien gebleven. Zijn studie in de missietheologie en de antropologie vormden de basis voor 40 jaar werk bij de Aymara´s, Quechua´s en Urus in het departament Oruro, op de Boliviaanse hoogvlakte. Op basis van zijn onderzoekswerk bij deze inheemse bevolkingsgroepen behaalde hij in 1983 het doctoraat in de sociale en culturele antropologie aan de Katholieke Universiteit van Leuven (1983). Hij stichtte het Diocesaan Centrum voor Sociale Pastoraal waarvan hij 20 jaar de leiding had en was daarna ook medestichter van CEPA waarvoor hij nu nog de verantwoordelijkheid draagt. Volgend jaar, op 8 december 1915, bestaat CEPA 20 jaar.

Tijdens de plechtigheid op 20 september vertelde Chris Dutry, medestichter van CEPA, hoe Gilberto er toe kwam twee hoofdproblemen in Bolivia vanuit een nieuw instituut aan te pakken. Enerzijds wijdt CEPA zich aan de problematiek van de vervuiling van landbouw- en graaslanden door mijnbouwactiviteit en anderzijds streeft men ook de herwaarding na van de Andesculturen en de deelname van de inheemse bevolking aan het bestuur van Bolivia, dat nu tot een "plurinationale staat" wordt uitgebouwd met 36 naties. Daarna kwam Daan Janssens van CATAPA aan het woord. Hij vertelde hoe hij Gilberto heeft leren kennen als veelzijdig mens, als antropoloog, bescheiden maar onverzettelijk als het op de verdediging van de mensenrechten aankomt. Ook is Gilberto vormer van sociale onderzoekers en van leiders van kerkelijke en inheemse gemeenschappen, waarvan enkelen nu tot de hoogste regeringskringen behoren. Daan Janssens erkende dat CATAPA veel aan Gilberto te danken heeft. Bij de stichting van CATAPA waren de aanpak en inzet van CEPA immers een belangrijke inspiratiebron en nog altijd werkt CATAPA nauw samen met CEPA.

Gilberto zelf benadrukte vervolgens dat tijdens zijn jeugd in Geluveld de fundamenten werden gelegd voor zijn werk in Bolivia. Hoe onze voorouders vroeger met de natuur en met elkaar omgingen, daar kunnen wij nog veel van leren. Volgende maand vertrekt Gilberto opnieuw naar Oruro om verder de groep medewerkers en vrijwilligers van CEPA te begeleiden. Zij worden er op voorbereid om het werk verder te zetten. Ze kwamen trouwens ook zelf aan het woord via een gezamenlijk brief die ze aan Gilberto lieten voorlezen. De viering eindigde met de belofte de banden tussen Bolivia en Geluveld en Groot Zonnebeke in stand te houden.