Charlotte in Bolivia en Peru


Deze zomer bezocht Charlotte Christiaens de partners in Bolivia en Peru, alsook de Fairtradegoudmijn Sotrami. Ze bezocht in totaal vier mijnen: Drie openpitmijnen en één ondergrondse mijn. Na al die jaren waren de partners verheugd met dit bezoek. Charlotte verzamelde heel wat recente informatie op deze korte tijd over de actuele situatie. In dit artikel zijn enkele bevindingen neergeschreven.

Huanuni

Laat ons eerst even inzoomen op Huanuni, een tinmijn die eigendom is van de Boliviaanse overheid. Deze tinmijn loost haar hoogtoxische water rechtstreeks in de rivier die uiteindelijk naar het Popoomeer gaat. Dit meer staat bekend om de talrijke aanwezigheid van flamingo’s en andere vogels. Omwonenden rond de mijn zelf zien het gebied echter eerder als een broodwinning en halen met het gebruik van kwik de laatste restanten metaal uit de erts. Het resulterende afval lozen ze op hun beurt ook weer in diezelfde rivier, met als resultaat een onvoorstelbare vervuilingsgraad.

Af en toe merkt men ook een lokale vrouw op, die de ertsen steelt en deze probeert te verkopen in La Paz, ondanks de zware controle hierop.

Het antwoord van de overheid op deze wantoestanden is maar matig: ze erkent de vervuiling, en kwam naar voren met een plan om het vervuilde water van de rivier te scheiden door een kanaal te bouwen. Maar euh…En de infiltratie in het grondwater en de luchtvervuiling dan? Voor deze vormen van vervuiling wordt nog niet naar een oplossing gezocht.

Kori Chaka en Kori Kollo

Ook de Kori Chakamijn van het bedrijf Inti Rayme, op slechts één kilometer afstand van de stad Oruro, tart alle verbeelding. Er wordt geen moeite gedaan om het gebruikte water van de mijn, dat barst van de zware metalen en chemicaliën, te verhinderen te infiltreren met het grondwater en het nabijgelegen meer Uru Uru. Een plakkaatje, neergezet door de mijn, verbiedt jagen en vissen, zogezegd omdat men de fauna en flora wilt beschermen. In werkelijkheid zijn de vissen zodanig toxisch door zware metalen dat ze niet meer geschikt zijn voor menselijke consumptie. Kori Kollo, een mijnsite verderop dat eigendom is van hetzelfde bedrijf, vervuilt ook de Desaguarderorivier die weer uitmondt in ditzelfde Uru Uru meer.

Sociale impact

De vervuiling veroorzaakt door deze drie mijnbedrijven samen treft meer dan 200 gemeenschappen. Sociale drama’s doen zich voor: man sterft ten gevolge van de vervuiling en de achtergebleven weduwe kan niet genoeg geld verdienen om haar kinderen naar school te laten gaan.

CEPA, onze lokale partner, ondersteunt de lokale bevolking en geeft vormingen over deze vervuiling. Eén van hun strategieën is om de grond rondom de mijnsites op te kopen zodat de mijn niet kan uitbreiden. Een goede, maar erg budgetintensieve strategie.

Fairtrade mijn Sotrami

Na het bezoek aan deze mijnsites reisde Charlotte door naar Sotrami, de gecertificeerde mijn door de FLO (Fairtrade Labeling Organisation). Deze certificatie betreft zowel sociale als ecologische standaarden.

Eens daar aangekomen en afgedaald tot 300m in de ondergrondse mijn, werd het verschil met niet gecertificeerde mijnen snel duidelijk. Alle mijnwerkers droegen beschermkledij, mondmaskers die longziekten voorkomen en werkten enkel acht uur per dag, via vast ritme en met recht op vakantie.

Bovendien bevat één ton erst die in deze mijn uit de grond wordt gehaald tot 20 gram goud, tegenover 2-5 gram in Kori Chaka! Sotrami bevindt zich echt op een berg doorspekt van de goudaders. De omgeving is totaal tegenovergesteld van Oruro: hier bevinden we ons in de woestijn: er zijn geen landbouwgronden of gemeenschappen in de wijde omtrek te bespeuren. Cyanide wordt in alle bezochte mijnen gebruikt, maar Sotrami vangt het op in afgesloten cilinders om infiltratie van grondwater en andere vormen van vervuiling tegen te gaan.

Sotrami stapte niet alleen in het fairtrade systeem omwille van de extra premie, maar vooral vanuit een interne motivatie om hun werknemers en milieu te beschermen.

Cajamarca

Tot slot reisde Charlotte door naar het Noorden van Peru, de stad Cajamarca. Dit stadje in de bergen valt helemaal onder de invloedsfeer van de Yanacochamijn en het Congaproject. De situatie aldaar is alsmaar gespanner aan het worden. De omwonenden zien het CONGAproject echt niet zitten, en als gevolg regent het protestmarsen, betogingen, klachten, pamfletten,.. allemaal met dezelfde boodschap: CONGA NO VA! Maar Minería Yanacocha denkt daar anders over. Ze zijn momenteel een waterreservoir aan het bouwen en ook een dam die elektriciteit zal opwekken om de mijn te voorzien. De lokale bevolking wordt hier helemaal in overgeslaan…

Wanneer zal de wereld zijn hoofd uit het zand halen en eindelijk hun roep aanhoren?

 

 

Charlotte Christiaens